MAINSTREAMTRUTTENMONOPOLIE
opiniestuk in De Morgen, 30 juni:Afrossen dat krapuul van een pestkop! In onze tijd bestond dat niet! Hoe is zoiets mogelijk?! Dat was zowat de teneur van veel verontwaardigde reacties op het Facebookfilmpje waarin de veertienjarige Kaylie door klasgenotes vernederd wordt aan een bushalte. Bende hypocrieten dat wij zijn, dat was eerlijk gezegd mijn verontwaardigde reactie op die reacties. Pesten gebeurt as we speak maar nu het eens via de social media tot op onze schoot gekatapulteerd wordt, geloven we precies onze ogen niet. Paradoxaal dat we veel sterker reageren op opgenomen beelden dan in het echte leven, waar zo’n pubertafereeltjes op publieke plaatsen als bij een bushalte toch gewoon wat storen bij het opstappen.
Hoe is zoiets nu mogelijk? Dat is vrij simpel. Zelf begrijp ik achteraf gezien heel goed waarom ik als kind gepest werd. Eén woord: groepsdynamiek. En in die groepsdynamiek paste ik niet. Ik viel dan ook van mijn stoel toen ik de brave schooldirecteur Vandenberghe op het radio 1-programma de Ochtend hoorde zeggen dat de autismespectrumstoornis van de gepeste leerlinge Kaylie haar ‘niet meer kans’ gaf om gepest te worden. Huh? Zo zijn het in klassen degenen die buiten de groep vallen en die minder weerbaar zijn, die meer kans hebben om gepest te worden. Durf daar toch eens eerlijk over zijn. Als we niet eerlijk durven detecteren waar er problemen kunnen ontstaan, is dat wel heel laf en is iedere preventie sowieso uitgesloten.
Ook de gemiddelde pester heeft een bepaald profiel. In het Kayliefilmpje zie je hoe de pestmadam haar gloriemoment beleeft. Ze ziet er afgelikt uit, perfect volgens de mainstreamregels van hoe een zeer Mature Normale Dertienjarige Vrouw eruit ziet, met zelfs een nepLouisVuittonsaccochke aan de arm. Tot daar is er geen probleem. Maar zie dat kind eens schuimbekken en agressief uithalen tegen … tegen wie of wat? Ja, tegen die irritante Kaylie maar vooral ook tegen iets irrationeels, iets dat niet in haar starre kadertje past. Enorm triestig dat iemand van ocharme dertien jaar zo’n woede in zich heeft dat ze zo op een leeftijdsgenote begint in te hakken.
Welke rol spelen de ouders en leerkrachten hierin? De mainstream had een monopolie in de klas toen ik nog op de schoolbanken zat en blijkt dat vandaag nog steeds te hebben. Als leerkrachten en ouders dan zelf ook nog eens de middelmaat verheerlijken, dan is degene die niet voldoet, een makkelijk slachtoffer. Toen ik gepest werd, kreeg ik niet alleen van pesters op mijn doos, maar ook leerkrachten riepen mij op het matje. Ik had het zelf uitgelokt. Vooral dat shockeerde mij.
Ik denk niet dat Kaylie er iets aan heeft dat haar moeder het door de pesters gemaakte filmpje zelf online plaatste. Wat de scalp van de pesters was, wordt zo het wapen van het slachtoffer, met het gekende polariserende en grotesk uitvergrotende effect. Aan de ene kant Kaylie die tot een soort Roeselaarse beschermheilige van de gepesten aller landen gebombardeerd wordt. Aan de andere kant, het kamp van de pesters die er nog wat stoerder uitkomen. Voor je het weet vliegen de doodsbedreigingen over en weer in da West of Flanders. Heel opzwepend voor iedereen, en ook wel hoopgevend dat de verontwaardigden toch ruim in de meerderheid zijn. Maar concreet dus niet zo zinvol.
Een afschrikwekkend precedent in de rechtbank kan wel indruk maken, al is dat niet de plaats voor pesterijen. Een confrontatie van enkel de pester(s) en de gepeste kan misschien wel iets oplossen. Maar niet op Facebook.
